Vulkanische activiteit is niet uniek voor de aarde: sporen van vulkanische activiteit, zoals lavatunnels, zijn ook gevonden op Mars en de maan. Nu heeft de Universiteit van Trento het bestaan aangetoond van een lege lavatunnel, zelfs in de diepten van Venus, een planeet waarvan het oppervlak en de geologie grotendeels zijn gevormd door vulkanische processen.
De grot werd geïdentificeerd door middel van radargegevensanalyse. De ontdekking werd gepubliceerd door Nature Communications. "Onze kennis van Venus is nog steeds beperkt en tot nu toe hebben we nooit de kans gehad om processen onder het oppervlak van de tweelingplaneet van de aarde rechtstreeks te observeren. De identificatie van een vulkanische holte is daarom van bijzonder belang, omdat we hierdoor theorieën kunnen valideren waarvan het bestaan jarenlang slechts een hypothese was", legt Lorenzo Bruzzone uit, coördinator van het onderzoek, hoogleraar Telecommunicatie en hoofd van het Remote Sensing Laboratory van de afdeling Informatietechniek en Computerwetenschappen van de Universiteit van Trente. “Deze ontdekking draagt bij tot een beter begrip van de processen die de evolutie van Venus hebben gevormd en opent nieuwe perspectieven voor de studie van de planeet”, voegt hij eraan toe. Het is niet eenvoudig om lavagangen buiten de aarde te vinden. Omdat ze ondergronds ontstaan, blijven deze grotten meestal verborgen en kunnen ze alleen worden opgemerkt wanneer een deel van hun dak instort, waardoor een kuil ontstaat die zichtbaar is aan het oppervlak van de planeet. Deze instortingen kunnen zowel de aanwezigheid van een lavagang als een mogelijke toegangspunt ervan onthullen. Op Venus is het zoeken nog uitdagender, omdat de planeet bedekt is met dikke wolken die het directe zicht op het oppervlak met standaardcamera's blokkeren, waardoor wetenschappers aangewezen zijn op radarbeelden.
Tussen 1990 en 1992 bracht een Synthetic Aperture Radar, een instrument aan boord van NASA's Magellan-ruimtesonde, het oppervlak van Venus in kaart. “We hebben de radarbeelden van Magellan geanalyseerd waar er tekenen zijn van plaatselijke instortingen van het oppervlak, met behulp van een beeldvormingstechniek die we hebben ontwikkeld om ondergrondse leidingen in de buurt van lichtkoepels te detecteren en te karakteriseren”, zegt Bruzzone. “Onze analyses brachten het bestaan aan het licht van een grote ondergrondse leiding in de regio Nyx Mons, het gebied dat is vernoemd naar de Griekse godin van de nacht. We interpreteren de structuur als een mogelijke lavatunnel (pyroduct), met een geschatte diameter van ongeveer een kilometer, een dakdikte van minstens 150 meter en een lege holte van niet minder dan 375 meter diep.” De fysische en atmosferische parameters van Venus zouden de vorming van lavatunnels kunnen bevorderen. Venus heeft namelijk een lagere zwaartekracht en een dichtere atmosfeer dan de aarde, wat de snelle vorming van een dikke isolerende korst zou bevorderen onmiddellijk nadat de lavastroom de opening verlaat. De geïdentificeerde lavatunnel lijkt breder en hoger te zijn dan die op aarde of zoals voorspeld voor Mars. Hij bevindt zich aan de bovenkant van wat wetenschappers hebben gesuggereerd (en in één geval daadwerkelijk hebben waargenomen) op de maan. Dit is niet verrassend, aangezien Venus lavakanalen heeft die groter en langer zijn dan die op andere planeten.
“Met de beschikbare gegevens kunnen we alleen het deel van de holte dicht bij het dakraam bevestigen en meten. Maar uit analyse van de morfologie en hoogte van het omringende terrein, samen met de aanwezigheid van andere putten die vergelijkbaar zijn met de onderzochte put, blijkt dat de ondergrondse kanalen zich mogelijk over minstens 45 kilometer uitstrekken”, concludeert hij. "Om deze hypothese te testen en aanvullende lavatunnels te identificeren, zijn nieuwe beelden met een hogere resolutie en gegevens van radarsystemen nodig die het oppervlak kunnen doordringen. De resultaten van dit onderzoek zijn daarom erg belangrijk voor toekomstige missies naar Venus, zoals Envision van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en Veritas van NASA. Beide ruimtevaartuigen zullen geavanceerde radarsystemen aan boord hebben die beelden met een hogere resolutie kunnen maken, waardoor wetenschappers kleine putten aan het oppervlak gedetailleerder kunnen bestuderen. Bovendien zal Envision een orbitale grondradar (Subsurface Radar Sounder) aan boord hebben die de ondergrond van Venus tot een diepte van enkele honderden meters kan onderzoeken en mogelijk zelfs kanalen kan detecteren zonder dat er openingen aan het oppervlak zijn. Onze ontdekking is dus slechts het begin van een lang en fascinerend onderzoek."
Bron: Phys.org
