Eta Carinea: een dubbelster

Geschreven door Olivier Franken
Beoordeel dit item
(3 stemmen)
Eta Carinea gezien door de Hubble ruimtetelescoop. Eta Carinea gezien door de Hubble ruimtetelescoop. Foto: NASA, ESA, N. Smith (University of Arizona) and J. Morse (BoldlyGo Institute)

Eta Carinae is een fascinerende en mysterieuze ster die te vinden is in de Carinanevel vanaf het zuidelijk halfrond op 7500 lichtjaar. Met ongeveer een honderd zonnemassa’s is deze veranderlijke hyperreus de zwaarst bekende en produceert vijf miljoen keer meer energie per seconde dan onze zon. Tussen de jaren 1838 en 1858 vlamde de ster op en heeft tijdens een mysterieuze explosie zijn gasomhulsels weggeblazen waardoor dit één van de helderste sterren werd aan de zuidelijke hemel. In die tijd wedijverde Eta Carinae zelfs met Sirius om de helderste ster te zijn. Momenteel ligt deze ster verborgen in zijn eigen nevel, de Homunculusnevel, en is vanaf de aarde nog net met het blote oog zichtbaar met zijn magnitude 6.2.

Op bovenstaande foto is de Homunculusnevel duidelijk zichtbaar met de ster Eta Carinae in het midden. Deze nevel bestaat uit de gasomhulsels die de ster heeft weggeblazen tijdens zijn opvlamming. Eta Carinae is het onderwerp geweest van een jarenlange discusie over of dit nu een enkele ster of een dubbelster zou zijn. Bij deze ster is er röntgenstraling en ultraviolet licht waargenomen,maar Eta Carinae is te koel om deze vormen van straling uit te zenden. Er was een terugkerend patroon van veranderingen gevonden in alle vormen van straling, dit op een tijdsspanne van 5.5 jaar. Het antwoord kwam er op 01/11/2005 door de NASA, na analyse van de waarnemingen door de FUSE satelliet op gebied van ultraviolette straling. De opnamen, die gemaakt zijn op 10, 17 en 27 juni 2003, tonen een hoeveelheid ultraviolette straling die 2 dagen eerder verdween als de voorspelde verduistering van de röntgenstraling.

Deze ultraviolette straling zou afkomstig zijn van een veel hetere metgezel die op een geschatte afstand zou staan van 10 tot 11AE en een omwenteling rond Eta Carinae voltooid in 5.5 jaar. De röntgenstraling daarentegen zou komen uit botsingen van de stellaire winden van deze 2 sterren. Eta Carinae blaast voortdurend gas de ruimte in als stellaire wind met een snelheid van 450km/seconde,de kleinere begeleider zou een soortgelijke stellaire wind produceren. De verduistering van deze stralingen treed op wanneer de metgezel achter Eta Carinae verdwijnt en duurt 3maanden lang. Astronomen geloven dat deze ster op de rand van vernietiging staat door zijn enorme massa, indien dit echt het geval is zal deze ster een kanjer van een supernova met zich meebrengen.

Dit gebeurde vandaag in 1977

Het gebeurde toen

Drie Nederlandse astronomen ontdekken op het Palomar Observatory de planetoïde 3936 Elst. Deze planetoïde werd genoemd naar de Belgische wis-, natuur- en sterrenkundige Eric Walter Elst die gedurende zijn carrière als astronoom meer dan 3 800 planetoïden heeft ondekt.

Ontdek meer gebeurtenissen

Messier 57

Messier 57
M57 is ongetwijfeld de bekendste planetaire nevel die elke keer opnieuw wordt waargenomen door zowel beginnende als gevorderde amateur-astronomen. Deze prachtige nevel in het sterrenbeeld Lyra (Lier) is een restant…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

100%

Sociale netwerken