MACS 1149-JD
Foto: Johns Hopkins University

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Spitzer en Hubble ruimtetelescopen mogelijk het jongste, en hierdoor ook het verste, sterrenstelsel tot op heden ontdekt. Het sterrenstelsel bevindt zich op een afstand van 13 miljard lichtjaar en zoals dit nu wordt waargenomen is het amper 500 miljoen jaar oud.

Volgens de onderzoekers is dit het meest verre object dat tot op heden werd waargenomen. De ontdekking wijst erop dat het sterrenstelsel al bestond aan het einde van het zogeheten 'donkere tijdperk' van het heelal. Deze periode begon ongeveer 400 000 jaar na de oerknal toen de temperatuur in het jonge heelal zo sterk was gedaald dat elementaire deeltjes zich begonnen samen te voegen tot neutraal waterstofgas. Dit zorgde er uiteindelijk voor dat de vrije doorgang van licht werd belemmerd. Uiteindelijk werd het jonge heelal pas doorzichtig toen de energierijke straling afkomstig van de eerste sterren en sterrenstelsels ervoor zorgde dat de meeste waterstofatomen in het heelal ioniseerden. 

Op basis van de waarnemingen van de Spitzer en Hubble ruimtetelescopen stellen de astronomen vast dat het ontdekte sterrenstelsel, dat de naam 'MACS 1149-JD' kreeg, klein en compact moet zijn. Zo zou MACS 1149-JD een massa hebben die vergelijkbaar is met één procent van de massa van ons eigen sterrenstelsel. Het is niet de eerste maal dat sterrenkundigen extreem jonge sterrenstelsels ontdekken. Het grote verschil met deze ontdekking is dat eerdere ontdekte jonge sterrenstelsels in één kleur worden gezien. Dankzij de Spizer en Hubble ruimtetelescopen werd dit sterrenstelsel in vijf verschillende golflengtes waargenomen. Normaal zijn dergelijke piepjonge sterrenstelsels niet waarneembaar met huidige telescopen. Het toeval wil echter dat het ontdekte sterrenstelsel zich achter een grote cluster van sterrenstelsels bevindt waardoor de zwaartekracht van deze cluster functioneert als een soort lens die het licht van het achtergelegen object ongeveer vijftien maal versterkt. Deze techniek noemt men een 'zwaartekrachtlens'.

Kris Christiaens

K. Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1976

Het gebeurde toen

De Amerikaanse ruimtesonde Viking 1, met aan boord de Viking 1 Marslander, begeeft zich in een baan om de planeet Mars nadat beide ruimtetuigen op 20 augustus 1975 werden gelanceerd. Viking 1 was opgesplitst in twee gedeeltes. Een orbiter die de communicatie met de Aarde onderhield, foto's maakte van Mars (om geschikte landingsplaatsen te checken) en zijn twee maantjes Phobos en Deimos en andere gegevens verzamelde. Daarnaast een lander die foto's van het oppervlak maakte, weerkundige gegevens verzamelde en een laboratorium aan boord had om eventueel leven aan te tonen. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

Sociale netwerken