MACS 1149-JD
Foto: Johns Hopkins University

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Spitzer en Hubble ruimtetelescopen mogelijk het jongste, en hierdoor ook het verste, sterrenstelsel tot op heden ontdekt. Het sterrenstelsel bevindt zich op een afstand van 13 miljard lichtjaar en zoals dit nu wordt waargenomen is het amper 500 miljoen jaar oud.

Volgens de onderzoekers is dit het meest verre object dat tot op heden werd waargenomen. De ontdekking wijst erop dat het sterrenstelsel al bestond aan het einde van het zogeheten 'donkere tijdperk' van het heelal. Deze periode begon ongeveer 400 000 jaar na de oerknal toen de temperatuur in het jonge heelal zo sterk was gedaald dat elementaire deeltjes zich begonnen samen te voegen tot neutraal waterstofgas. Dit zorgde er uiteindelijk voor dat de vrije doorgang van licht werd belemmerd. Uiteindelijk werd het jonge heelal pas doorzichtig toen de energierijke straling afkomstig van de eerste sterren en sterrenstelsels ervoor zorgde dat de meeste waterstofatomen in het heelal ioniseerden. 

Op basis van de waarnemingen van de Spitzer en Hubble ruimtetelescopen stellen de astronomen vast dat het ontdekte sterrenstelsel, dat de naam 'MACS 1149-JD' kreeg, klein en compact moet zijn. Zo zou MACS 1149-JD een massa hebben die vergelijkbaar is met één procent van de massa van ons eigen sterrenstelsel. Het is niet de eerste maal dat sterrenkundigen extreem jonge sterrenstelsels ontdekken. Het grote verschil met deze ontdekking is dat eerdere ontdekte jonge sterrenstelsels in één kleur worden gezien. Dankzij de Spizer en Hubble ruimtetelescopen werd dit sterrenstelsel in vijf verschillende golflengtes waargenomen. Normaal zijn dergelijke piepjonge sterrenstelsels niet waarneembaar met huidige telescopen. Het toeval wil echter dat het ontdekte sterrenstelsel zich achter een grote cluster van sterrenstelsels bevindt waardoor de zwaartekracht van deze cluster functioneert als een soort lens die het licht van het achtergelegen object ongeveer vijftien maal versterkt. Deze techniek noemt men een 'zwaartekrachtlens'.

Kris Christiaens

K. Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1985

Het gebeurde toen

Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana brengt een Ariane 1 raket de Europese Giotto ruimtesonde in de ruimte. Giotto was ESA's eerste 'deep space'-missie en had als doel om de komeet Halley te bestuderen. De sonde had de vorm van een cilinder met een diameter van 1,85 meter, een totale lengte van 2,85 meter en woog 960 kg. Na drie keer rond de Aarde te hebben gecirkeld, werd Giotto's motor gestart om de ruimtesonde zo in een interplanetaire baan te brengen zodat de sonde in maart 1986 langs de komeet Halley vloog. De sonde passeerde de kern op een afstand van slechts 596 kilometer. Foto: ESA

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

Sociale netwerken