Ruimteafval
Sinds de start van het ruimtetijdperk in 1957 zijn er duizenden satellieten gelanceerd. Veel daarvan zijn inmiddels kapot of afgedankt, en samen met rakettrapjes, brokstukken van botsingen en verloren gereedschap vormen ze een groeiend probleem: ruimteafval. Dit zwerfvuil in de ruimte wordt nauwlettend in de gaten gehouden door verschillende organisaties over de hele wereld. In dit artikel leggen we uit wie dat doet, hoe ze te werk gaan en waarom dit zo belangrijk is.
De ruimte raakt vol. De afgelopen jaren is het aantal satellietlanceringen met een factor tien toegenomen, nu megaconstellaties van internetapparatuur de lage baan om de aarde bevolken. Het tempo waarin deze apparaten worden gelanceerd en buiten gebruik worden gesteld, veroorzaakt nieuwe vormen van vervuiling, die mogelijk het klimaatsysteem en de beschermende ozonlaag verstoren.
Een van de Starlink-internetsatellieten van SpaceX is zojuist ternauwernood aan een ramp ontsnapt in een baan om de aarde. Die ramp was een van de negen ruimtevaartuigen die op dinsdag 9 december 2025 vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in de Gobi-woestijn met een Chinese Kinetica 1-raket werden gelanceerd. Volgens SpaceX kwam het gevaarlijk dicht bij een Starlink-satelliet, wat het bedrijf niet bepaald kon waarderen.
China heeft onlangs contact opgenomen met NASA over een manoeuvre om een mogelijke botsing tussen satellieten te voorkomen, aldus een functionaris op het gebied van ruimtevaartduurzaamheid. Dit is een primeur voor het ruimteverkeersbeheer. “Als we jarenlang een conjunctie hadden, stuurden we een bericht naar de Chinezen met de mededeling: ‘We denken dat we jullie gaan raken.
De in Californië gevestigde start-up Reflect Orbital heeft een vergunning aangevraagd bij de Amerikaanse overheid om volgend jaar een gigantische spiegel in de ruimte te brengen. De missie is bedoeld als eerste stap in het ambitieuze plan van het bedrijf om een constellatie van meer dan 4.000 zonnespiegels te exploiteren om de productie van zonne-energie in de schemering op aarde te stimuleren.
De cijfers schetsen een grimmig beeld van ons probleem met het verkeer in de ruimte. Momenteel cirkelen er meer dan 11.000 actieve satellieten rond de aarde en de komende jaren staan er nog eens duizenden lanceringen op het programma. Nog zorgwekkender zijn de meer dan 1,2 miljoen stukken ruimtepuin groter dan één centimeter die met ongelooflijke snelheden door de ruimte suizen. Bij die snelheden kan zelfs een verfschilfer een ruimtevaartuig beschadigen, terwijl groter puin hele satellieten kan vernietigen.
Fast Radio Bursts (FRB's) zijn een mysterie gebleven voor astronomen, zelfs sinds de eerste werd gedetecteerd in 2007 (bekend als de Lorimer Burst). Deze snelle uitbarstingen duren meestal maar nanoseconden, hoewel sommige wel 3 seconden kunnen duren, en hun precieze oorzaak blijft onbekend. In de afgelopen jaren hebben wetenschappers een aantal FRB's getraceerd naar hun bron en vastgesteld dat ze afkomstig waren van neutronensterren. Dit heeft geleid tot de theorie dat FRB's worden veroorzaakt door compacte objecten, hoewel dit nog niet bewezen is.
Eind maart 1972 werd Cosmos 482 van de Sovjet-Unie gelanceerd. Maar die poging om te landen op de planeet Venus mislukte tijdens zijn vlucht naar de verre, bewolkte wereld. Belangrijke onderdelen van dat mislukte ruimtevaartuig bleven echter in een baan om de aarde cirkelen. De bovenste trap van de Sojoez raket die de Venus sonde lanceerde, stopte voortijdig waardoor de vracht in een baan om de aarde bleef. Maar er is nu belangrijk nieuws voor dit oud ruimtevaartuig: “Rond 9 of 10 mei zal er een ongewone ongecontroleerde terugkeer plaatsvinden.” Dat meldt satellietwaarnemer Marco Langbroek uit Nederland. Hij kijkt al jaren met zijn telescoop naar de rondcirkelende Cosmos 482 resten. Wat in het verschiet ligt is de terugkeer van het Cosmos 482 afdaalvaartuig, de landingsmodule van de dolende Sovjet Venera missie die meer dan 53 jaar geleden mislukte.
Op 2 januari 2025 kondigde het Minor Planet Center van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics in Cambridge, Massachusetts, de ontdekking aan van een ongewone asteroïde, 2018 CN41 genaamd. De baan van het object werd voor het eerst geïdentificeerd en ingediend door een burgerwetenschapper: Het kwam op minder dan 240.000 km van de aarde, dichterbij dan de maan. Dat kwalificeerde het als een bijna-aarde object (NEO), een object dat in de gaten gehouden moet worden omdat het op een dag tegen de aarde zou kunnen botsen. Maar nog geen 17 uur later gaf het Minor Planet Center (MPC) een redactioneel bericht uit: Het verwijderde 2018 CN41 uit zijn gegevens omdat het object geen asteroïde bleek te zijn maar wel een auto!
India's Chandrayaan-2 ruimtesonde manoeuvreerde in september 2024 om een nadering met Zuid-Korea's Danuri ruimtevaartuig te voorkomen, volgens een recent rapport van de Indiase Space Research Organisation (ISRO). Volgens het rapport verhoogde de Chandrayaan-2 orbiter zijn baan op 19 september 2024 om een nadering van Danuri te voorkomen, die naar verwachting twee weken later zou plaatsvinden als de baan van Chandrayaan-2 ongewijzigd zou blijven.
James Webb Space Telescope
Astrofotografie
Ruimtevaart in China
Dit gebeurde vandaag in 2008
De 50-meter grote planetoïde 2007 WD5 vliegt op een afstand van slechts 50 000 kilometer langs de planeet Mars. Deze planetoïde werd in november 2007 ontdekt door de Italiaanse astronoom Andrea Boattini. Uit berekeningen van de baan bleek aanvankelijk dat er een vrij grote kans bestond dat 2007 WD5 op 30 januari 2008 zou inslaan op de planeet Mars. Later werd volledig uitgesloten dat het tot een inslag zou komen. De planetoïde 2007 WD5 is ongeveer even groot als de planetoïde die in 1908 de Toengoeska-explosie boven Siberië veroorzaakte.
Redacteurs gezocht
Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!
Wordt medewerkerSteun Spacepage
Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.