Sterrenbeelden aan de sterrenhemel.
Foto: Babak Tafreshi

Een sterrenbeeld is een verzameling sterren die ogenschijnlijk een figuur vormen wanneer we deze sterren met denkbeeldige lijnen verbinden. Vanop aarde lijken deze sterren die een sterrenbeeld vormen dicht bij elkaar te staan maar in het heelal bevinden deze sterren zich vele lichtjaren van elkaar. Sterrenbeelden hebben een rijke geschiedenis en hebben veelal namen gekregen die afkomstig zijn uit de Griekse of Romeinse mythologie of van dieren. de huidige indeling van de sterrenbeelden is voornamelijk gebaseerd op de sterrenatlas die in 1603 werd uitgegeven door de Duitse sterrenkundige Johannes Bayer. In dit artikel bespreken we het minder bekende sterrenbeeld Haas (Lepus).

Algemeen

Lepus is een sterrenbeeld aan de noordelijke sterrenhemel met sterren van magnitude 3 en 4 dat zich net ten zuiden van de hemelequator bevindt, onder het sterrenbeeld Orion. Deze constellatie stelt wellicht een haas voor waarop gejaagd wordt door de bekende jager Orion. Het sterrenbeeld Lepus was één van de 48 sterrenbeelden van Ptolemeus en bevindt zich ook in de 88 moderne sterrenbeelden. In grootte is Lepus het 51ste sterrenbeeld. Het sterrenbeeld mag niet verward worden met het sterrenbeeld Lupus. Omdat het aangrenzende sterrenbeeld Orion de sterrenhemel domineert, wordt er niet altijd goed naar Lepus gekeken en verdwijnt dit sterrenbeeld soms wel eens in de vergetelheid. Toch is Lepus de moeite waard om waar te nemen. 

Lepus

Aangrenzende sterrenbeelden

  • Orion
  • Monoceros
  • Canis Major
  • Columba
  • Caelum
  • Eridanus

Wat zijn de belangrijkste sterren?

Alpha Leporis heeft een visuele helderheid van magnitude 2,6 en is hierdoor de helderste ster uit dit sterrenbeeld. Deze ster bevindt zich ongeveer 2 200 lichtjaar van ons en draagt ook de naam 'Arneb' wat in het Arabische Arnab 'de Haas' betekent. Beta Leporis is de tweede helderste ster uit dit sterrenbeeld en heeft een helderheid van magnitude 2,8. Deze ster bevindt zich op een afstand van 160 lichtjaar van ons, heeft een massa van 3,5 keer de massa van de Zon en is 16 keer groter dan onze Zon. Deze ster draagt ook de naam 'Nihal' wat zoveel betekent als 'lessen hun dorst'. De derde helderste ster in het sterrenbeeld Haas is Epsilon Leporis. Deze ster heeft een helderheid van magnitide 3,2 en is 40 keer zo groot als onze ster, de Zon. Een bekende en opvallende ster uit het sterrenbeeld Haas is de R Leporis. Deze ster is ook gekend onder de naam 'Hind's Crimson Star' en is een koolstof-ster waarvan de helderheid varieert tussen magnitude 5,5 en 11.7. R Leporis bevindt zich op een afstand van ongeveer 1 300 lichtjaar van ons. Deze ster is een zogeheten Mira-veranderlijke ster die terug te vinden is in het grensgebied met het sterrenbeeld Eridanus. Wat deze ster zo bijzonder maakt, is zijn opvallende rode kleur wanneer de ster het zwakst is. In deze periode is R Leporis het meest rode object aan de sterrenhemel.

 De opvallende rood gekleurde ster R Leporis - Foto: Martin Pugh

Welke andere objecten zijn er te vinden in Lepus?

In het sterrenbeeld Haas (Lepus) vinden we één deep-sky object uit de bekende Messierlijst terug. Messier 79 (M79) is een bolvormige sterrenhoop met een diameter van ongeveer 118 lichtjaar. Deze bolhoop bevindt zich op een afstand van 40 000 lichtjaar en werd voor het eerst waargenomen door Pierre Mechain op 26 oktober 1780. M79 beweegt met een snelheid van 200 kilometer per seconde van ons vandaan en is mogelijks een overblijfsel van een ander stelsel dat lang geleden door onze Melkweg is verorberd. M79 heeft een schijnbare helderheid van magnitude 7,7 waardoor deze al goed zichtbaar is met middelgrote telescopen. Naast M79 vinden we in het sterrenbeeld Haas ook nog het onregelmatig sterrenstelsel NGC 1821 en de planetaire nevel IC 418 terug. NGC 1821 werd in 1886 ontdekt door de Amerikaanse astronoom Frank Leavenworth en heeft een visuele helderheid van magnitude 11,5. De planetaire nevel IC 418 wordt ook wel de 'Spirograaf nevel' genoemd en bevindt zich op een afstand van ongeveer 1 100 lichtjaar van ons. Deze nevel heeft een schijnbare helderheid van magnitude 9,6.

De bolhoop M79 is het sterrenbeeld Haas - Foto: NASA/ESA

Kris Christiaens

K. Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1972

Het gebeurde toen

Vanop het Kennedy Space Center in Florida wordt de Apollo 16 ruimtecapsule gelanceerd met aan boord de drie Amerikaanse astronauten John W. Young, Thomas K. Mattingly en Charles M. Duke. Op 21 april 1972 landde Young en Duke in het Descartes Highlands gebied op de Maan. Dit was de vijfde maal dat de Verenigde Staten mensen tot op het oppervlak van de Maan brachten. Tijdens deze missie werd bijna 96 kilogram aan bodemmonsters van de Maan mee terug genomen naar de Aarde. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

44%

Sociale netwerken