Messier 15

Geschreven door Christophe Bogaert en Sander Vancanneyt
Beoordeel dit item
(1 Stem)
Messier 15 Messier 15 Foto: Siggi Kohlert

M15, ook gekend als NGC 7078, is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Pegasus met een werkelijke diameter van ongeveer 87 lichtjaar. Over de afstand bestaat nog enige discussie, waarschijnlijk ongeveer 15 kiloparsec (± 45 000 lichtjaar). Tot nu toe werden er meer dan 100 variabele sterren in de sterrenhoop ontdekt, meestal van het type RR Lyrae (enkel C centauri en M3 hebben er meer). In 1928 ontdekte FG Pease met de telescoop van de Mount Wilson sterrenwacht in de Verenigde Staten een planetaire nevel, Pease 1. Daarmee is M15 is één van een handvol bolvormige sterrenhopen die een planetaire nevel bevat.

Sterrenbeeld: Pegasus
Magnitude: 6.2
Coördinaten:

  • RA: 21h 30m
  • DEC: +12° 10'

Pegasus

Geschiedenis

M15 werd ontdekt door JD Maraldi in het jaar 1746. Op 3 juni 1764, 18 jaar na zijn ontdekking, observeerde Charles Messier deze mooie sterrenhoop voor het eerst. Hij beschreef hem als een nevel zonder sterren met een helder centrum. Op 23 september 1774 bekeek Bode dit object eveneens, maar kon het object ook niet oplossen. Het was William Herschel die er in 1783 in slaagde om de bolhoop op te lossen in sterren. De astronoom D'Arrest ontdekte dat de kern van M15 niet precies in het centrum van de bolhoop ligt maar iets ten oosten ervan.

Waarnemen

Onder goede omstandigheden (bij Nieuwe Maan) kunnen attente waarnemers proberen om M15 met het blote oog te zien. In een zoeker van een telescoop of met een binoculair is de sterrenhoop niet te onderscheiden van een komeet. M15 ligt in een driehoek van opvallende sterren. 20' ten oosten van de bolhoop vindt men een eerste opvallende ster van magnitude 5,8. Een andere ster, van magnitude 7,5, ligt 7' ten noordoosten van het object. Een laatste ster bevindt zich op 20' ten zuidwesten van M15. Deze ster, sigma 2799, is een moeilijk te scheiden dubbelster. Met telescopen vanaf 10 cm is het mogelijk om enkele randsterren van M15 op te lossen in afzonderlijke sterren. Pas vanaf kijkers van 15 cm is het mogelijk om de bolhoop volledig op te lossen. Eigenaars van zeer grote telescopen (+50 cm) kunnen altijd proberen om de planetaire Pease 1 op te sporen. Deze planetaire nevel heeft magnitude 13,8, maar is slechts 1" groot.

Meer in deze categorie: « Messier 14 Messier 16 »

Dit gebeurde vandaag in 1967

Het gebeurde toen

Vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida wordt de Amerikaanse Mariner 5 ruimtesonde gelanceerd. Mariner 5 bereikte op 19 oktober 1967 de planeet Venus waarna de instrumenten van het ruimtetuig de atmosfeer van deze planeet uitgebreid onderzoeken. Net als zijn Russische tegenhanger merkte Mariner 5's UV-fotometer een dunne laag waterstof op, maar geen zuurstof. Venus had geen stralingsgordels vergelijkbaar met de Van Allen-gordel rond onze thuisplaneet. Venus beschikte weliswaar over een magnetosfeer, maar met een veldsterkte van slechts 1% van dat van de Aarde. Na passage van Venus onderhield NASA contact met hun sonde tot 4 december 1967, toen het radiocontact verloren ging. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

NGC 404

NGC 404
NGC 404 is een klein lensvormig sterrenstelseltje in het sterrenbeeld Andromeda van magnitude 10.3. Hoewel NGC 404 4.3 bij 3.9' meet, krijgt het sterrenstelsel niet de aandacht die het verdient.…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

76%

Sociale netwerken