Foto: bjdlzx - Getty Images

De maand december is niet enkel gekend om Kerstmis of oudejaarsavond maar het is ook de maand waarin we kunnen genieten van de prachtige Geminiden meteorenzwerm die we in de volksmond ook wel kennen als 'vallende sterren'. Onder kenners worden de Geminiden meteoren omschreven als één van de actiefste zwermen en ook één mooiste jaarlijks terugkerende meteorenzwermen die het zeker waard zijn om de koude nachten even te trotseren. Elk jaar zijn deze meteoren te zien tussen 9 en 19 december. Het hoogtepunt van deze jaarlijks terugkerende meteorenzwerm vindt dit jaar plaats op donderdag 14 december en de omstandigheden zijn dit jaar bijzonder gunstig!

Aangezien het radiant (het punt aan de hemel van waaruit de meteoren lijken te komen) tijdens het hoogtepunt steeds vrij hoog aan de hemel staat, kan het aantal meteoren onder ideale omstandigheden oplopen tot meer dan 100 meteoren (vallende sterren) per uur. Bij helder weer kan men de dagen ervoor of erna 's nachts ook al tientallen meteoren per uur te zien. Dit jaar zijn de omstandigheden tijdens het hoogtepunt gunstig aangezien de zwakke maansikkel niet stoort. Rond 02u30 Belgische tijd (15 december) bevindt het radiant van de Geminiden meteorenzwerm zich ongeveer 70° boven de horizon in het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini). Het beste moment om naar buiten te gaan, is na 00u45 (15 december). Geschat wordt dat er dit jaar tot wel 80 meteoren per uur kunnen te zien zijn. Bij helder weer is het dus echt aangeraden om dan in de tuin of op een donkere locatie naar de sterrenhemel te kijken.

Illustratie: Daisy Dobrijevic/Future

Afkomstig van planetoïde 3200 Phaeton

De meeste meteorenzwermen ontstaan doordat de Aarde de baan van een komeet kruist. Bij de Geminiden ligt dit anders aangezien deze meteoren afkomstig zijn van de vijf kilometer grote planetoïde 3200 Phaeton. Wanneer de Aarde de baan doorkruist van de planetoïde 3200 Phaeton verschijnen er veel meteoren die uit het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) lijken te komen. Geminiden zijn vaak snel, zeer helder en hebben kortere sporen dan andere meteoren. Deze meteoren hebben een snelheid van gemiddeld ongeveer 36 kilometer per seconde (129 600 kilometer per uur), worden gekenmerkt door hun vaak gelige kleur en hebben ook vaak korte sporen. Meteoren worden in de volksmond vaak 'vallende sterren' genoemd aangezien het lijkt alsof een ster snel naar omlaag 'valt'. Lang geleden, toen men dit soort verschijnselen nog niet kon verklaren, werd een vallende ster als een voorteken beschouwd van toekomstige gebeurtenissen. In werkelijkheid gaat het om zeer kleine stukjes steen en gruis, planetoïde 3200 Phaeton, die onder hoge snelheden de atmosfeer van de Aarde binnendringen waarna ze op een hoogte van 80 tot 120 kilometer verdampen. In tegenstelling tot andere meteorenzwermen werden de Geminiden maar in 1862 voor het eerst gezien waardoor dit sterrenkundig gezien een zeer 'jonge' meteorenzwerm is. Ter vergelijking: de Leoniden meteoren worden al sinds 902 na Christus waargenomen en bekende Perseïden 'vallende sterren' werden al voor het eerst in 36 na Christus beschreven. 

Hoe meteoren waarnemen?

Om 'vallende sterren' of meteoren waar te nemen, heb je geen speciale apparatuur nodig zoals een dure telescoop. Enkel warme kledij, een veldbed of ligzetel en een locatie met weinig tot geen lichtvervuiling zijn voldoende. Een open veld ver van de stad is dus de perfecte locatie. Meestal volstaat het al om met het blote een vijftiental minuten naar de sterrenhemel te kijken om één of meerdere 'vallende sterren' te zien. Zorg er voor dat je vrij zicht hebt op de prachtige donkere hemelkoepel en laat je ogen ongeveer vijftien minuten wennen aan het donker. Een sterrenkaartje of een sterrenkundige app op je smartphone is ook altijd handig als je wil weten waar het sterrenbeeld Perseus zich bevindt en kijk niet al te vaak naar het felle licht van je smartphone!

Kris Christiaens

K. Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1966

Het gebeurde toen

Vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida wordt met behulp van een Atlas-Centaur raket de Amerikaanse ruimtesonde Surveyor 1 gelanceerd. Op 2 juni 1966 maakte dit onbemande ruimtetuig een zachte landing op het Maanoppervlak. Dit was de eerste Amerikaanse landing op een ander hemellichaam. Surveyor 1 stuurde foto's van het Maanoppervlak terug naar de Aarde en verzond gegevens betreffende draagkracht en radarreflectie van de Maanbodem. Foto: NASA

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

74%

Sociale netwerken