Sterrenbeelden aan de sterrenhemel.
Foto: Babak Tafreshi

Een sterrenbeeld is een verzameling sterren die ogenschijnlijk een figuur vormen wanneer we deze sterren met denkbeeldige lijnen verbinden. Vanop aarde lijken deze sterren die een sterrenbeeld vormen dicht bij elkaar te staan maar in het heelal bevinden deze sterren zich vele lichtjaren van elkaar. Sterrenbeelden hebben een rijke geschiedenis en hebben veelal namen gekregen die afkomstig zijn uit de Griekse of Romeinse mythologie of van dieren. de huidige indeling van de sterrenbeelden is voornamelijk gebaseerd op de sterrenatlas die in 1603 werd uitgegeven door de Duitse sterrenkundige Johannes Bayer. In dit artikel bespreken we het minder bekende sterrenbeeld Kompas (Pyxis).

Algemeen

Pyxis is een klein sterrenbeeld dat geïntroduceerd werd door de Franse astronoom Nicolas Louis de Lacaille onder de naam 'La Boussole' dat hij later vertaalde in het Latijn als 'Pyxis Nautica' (scheepskompas). Samen met de sterrenbeelden Kiel (Carina), Achtersteven (Puppis) en Zeilen (Vela) maakt Kompas deel uit van het klassieke sterrenbeeld Schip Argo, wat tegenwoordig geen officieel sterrenbeeld meer is. Het sterrenbeeld mag niet verward worden met het sterrenbeeld Circinus, welke het type kompas voorstelt dat gebruikt werd door een cartograaf. Aangezien het een modern sterrenbeeld is er geen mythologie aan verbonden. In grootte is Pyxis het 65ste sterrenbeeld. Het sterrenbeeld is vanuit België en Nederland niet zichtbaar. De beste maand om dit sterrenbeeld waar te nemen vanop het zuidelijk halfrond is maart. 

Pyxis

Aangrenzende sterrenbeelden

  • Hydra
  • Puppis
  • Vela
  • Antlia

Wat zijn de belangrijkste sterren?

De helderste ster in dit sterrenbeeld is Alpha Pyxidis. Deze reuzenster van spectraalklasse B heeft een schijnbare helderheid van magnitude 6,7 en bevindt zich op een afstand van 880 lichtjaar van ons. De tweede helderste ster in dit sterrenbeeld is Beta Pyxidis. Deze dubbelster heeft een helderheid van magnitude 4 en bevindt zich op een afstand van 420 lichtjaar. Beta Pyxidis heeft een straal die 28 maal groter is dan die van de Zon en de begeleider van deze ster heeft een helderheid van magnitude 12,5. 

Welke andere objecten zijn er te vinden in Pyxis?

In het sterrenbeeld Kompas kunnen we de prachtige planetaire nevel NGC 2818 terugvinden. Deze planetaire nevel bevindt zich in een open sterrenhoop op een afstand van ongeveer 10 400 lichtjaar van ons. De nevel heeft een visuele helderheid van magnitude 8,2 en een straal van 3,25 lichtjaar. Naast een planetaire nevel kunnen we in het sterrenbeeld Kompas ook het balkspiraalvormig sterrenstelsel NGC 2613 waarnemen. Dit sterrenstelsel heeft een visuele helderheid van magnitude 10,6 waardoor deze enkel met grotere telescopen zichtbaar is. NGC 2613 bevindt zich op een afstand van ongeveer 60 miljoen lichtjaar en werd op 20 november 1784 ontdekt door William Herschel. In het sterrenbeeld Kompas kunnen we ook de open sterrenhoop NGC 2627 waarnemen. Dit is een open sterrenhoop met een visuele helderheid van magnitude 12 die zich op een afstand van ongeveer 8 000 lichtjaar bevindt. NGC 2627 bevindt zich ten zuidwesten van de ster Zeta Pyxidis.

De prachtige planetaire nevel NGC 2818 in het sterrenbeeld Kompas - Foto: NASA/ESA

Kris Christiaens

K. Christiaens

Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Dit gebeurde vandaag in 1906

Het gebeurde toen

Overlijden van de Amerikaanse natuurkundige en astronoom Samuel Pierpont Langley. Hij was de uitvinder van de bolometer en zijn infrarood-waarnemingen van de Maan werden door Svante Arrhenius gebruikt om het effect van kooldioxide op de temperatuur van de Aarde te berekenen. Na zijn studies aan de English High School of Boston werd hij in 1867 de eerste directeur van het Allegheny Observatory in Pittsburgh, Pennsylvania. In 1887 werd hij de derde directeur van het Smithsonian Institution waarna Langley ook het Smithsonian Astrophysical Observatory oprichtte.

Ontdek meer gebeurtenissen

Redacteurs gezocht

Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!

Wordt medewerker

Steun Spacepage

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

13%

Sociale netwerken