De film (analoge camera)

Geschreven door Karel Dewaele
Beoordeel dit item
(0 stemmen)

II.1.Algemeen

Als belangrijkste element in de astrofotografie is de film en daarmee ook de keuze ervan zeer belangrijk. De gevoeligheid van de film wordt uitgedrukt in ASA, of ISO. Deze 2 grootheden hebben dezelfde waarde en mogen door elkaar gebruikt worden. Hoe hoger het getal (bestaand: 50, 100,150,200,400,600,800,1600,3200) na de 3-lettercode, hoe hoger de gevoeligheid. Een film met hogere gevoeligheid dan 800 ASA wordt afgeraden omdat het beeld veel scherpte verliest. Aangeraden is een film van 400 ASA

Verder hebt u ook nog keuze tussen een zwart-wit film, kleurenfilm of dia. Zwart-wit films geven over het algemeen een beter contrast. Zijn deze films dia's, dan zijn ze ideaal om te projecteren op een groot scherm; ze kunnen heel veel details vertonen.
Bij het gebruiken van kleurenfilms worden de kleuren van de sterren goed zichtbaar en van heldere nevels en sterrenhopen kan ook kleurcontrast te zien zijn.

Zoals je ondertussen wel weet, zijn er 2 soorten films: negatieven en dia's. Er zijn zwart-witnegatieven en kleurnegatieven. In de tabel hieronder zie je welke film je het best gebruikt voor je doeleinden.

Soort Sterren- en Deepskyfotografie Maan- en planetenfotografie
Zwart/witnegatieven
  • Kodak Tri-X
    alt
  • Kodak T-Max
  • Ilford 400 Delta
  • Kodak Technical Pan 2415
alt
Kleurnegatieven
  • Kodak Supra
    alt
  • Kodak Ultra (=400 ASA)
    alt
  • Kodak Gold of Kodak film200 ASA
alt
Kleurendia's
  • Kodak Elite 400 ASA
  • Kodak Ektachrome
  • Kodak Elite 100 ASA
    alt

Ook de filmmarkt evolueert en op dit ogenblik zijn er 2 films die de beste resultaten geven, zowel voor gebruik met of zonder telescoop.

  1. Kodak Elite Chrome 200 (E200)

Deze film heeft een grote gevoeligheid in het rode spectrum tot aan de Ha-lijn, ideaal geschikt voor objecten als de Orionnevel en de melkweg. De film heeft een laag Schwarzschildseffect (zie verder) en heeft een mooie fijne korrel.

  1. Fujichrome 400F Provia (of Fujichrome Sensia II 400).

Deze film komt zeer dicht in de buurt van de E200 qua korrel en Schwarzschildseffect en is gevoelig zowel in blauw als rood. Dit wil zeggen dat de film op vrijwel alle objecten goed zal presteren. Als je één van deze 2 films gaat kopen, dan is dit de beste "allround"-keuze.

Onthoud bij de tabel wel deze dingen:

  • Als je bv. de maan wil fotograferen, mag je bv. ook een Kodak Ultra film gebruiken, in het begin doet er nog niet echt toe welke film je gebruikt.
  • Je zult merken dat sommige films moeilijk te vinden zijn. Koop dan liever een courant kleurnegatief of een andere film die makkelijker te vinden is.
  • Astrofotografen gasbehandelen hun films (het onderdrukken van het Schwarzschild-effect). Gasbehandelde Technical Pan 2415 is uitermate geschikt voor astrofotografie met belichtingstijden langer dan een halfuur. Deze methode valt pas aan te raden als je al heel wat ervaring bijeen hebt geraapt.

De kwaliteit van eender welke film is gekenmerkt door 3 factoren: de korreligheid, de scherpte en de weergave. Deze factoren zijn afhankelijk van de kristalstructuur die in de film zit, meer hierover lees je verder in de tekst.

II.2.De opbouw van een film

  • De beschermlaag

Deze beschermlaag of schutlaag voorkomt dat de film beschadigd raakt met krassen. Hier valt niet veel over te vertellen.

  • De emulsielaag

De emulsielaag is uiterst dun (1-2 honderdste mm) en bevat zilverhalogeniden of zilverzouten. Dit zijn lichtgevoelige kristallen. Bij zwart-wit films is er slechts 1 emulsielaag. Bij kleurenfilms daarentegen kan deze laag bestaan uit wel 20 afzonderlijke lagen! De zilverhalogeniden zijn niet kleurgevoelig (met uitzondering blauw, violet en ultraviolet), dus worden tussen deze kristallenlagen kleurenfilters geplaatst, ook wel sensibiliseren genoemd. Hierdoor worden de kristallen gevoelig voor de primaire kleuren.

Om een afbeelding op de film te krijgen moet licht op de zilverhalogeniden vallen. Hoe groter deze kristallen zijn, hoe meer 'zwarting' (alles wordt negatief afgebeeld, wit licht wordt zwart afgebeeld) er plaatsvindt. Met andere woorden, hoe grover de korrel, hoe gevoeliger de film. Dit is nadelig voor de scherpte.
Maar daar vond men een oplossing voor. Bij hedendaagse films zijn de zilverhalogeniden afgeplat, zodat het opstapelen van de kristallen (lichtgevoeliger maken) makkelijker gaat, zonder dat hiermee de scherpte benadeeld wordt. Verder worden er in de emulsielaag nog stoffen toegevoegd die de lichtgevoeligheid vergroten.

  • De hechtlaag en anti-halolaag

Onder de emulsielaag zit een dunne hechtlaag, die ervoor zorgt dat de zilverhalogenide kristallen vastzitten aan de film. Daar nog eens onder zit een anti-halolaag, die ervoor zorgt dat sterk licht niet terug in de emulsie wordt gereflecteerd. Zonder deze laag zou een 2e belichting plaatsvinden, een halo.

II.3.Het Schwarzschild-effect

Het Schwarzschild-effect, of ook wel reciprociteitseffect genoemd, is het fenomeen dat voorkomt bij lange belichtingstijden met een lage lichtwaarde. De lichtgevoeligheid neemt na een bepaalde tijd af (bij sommige films is langer belichten dan enkele minuten zelfs zinloos). Om dit fenomeen correct te omschrijven: het Schwarzschild-effect is de verminderende reactie van de filmemulsie bij een lage lichtwaarde.

De oorzaak ligt aan het feit dat alle dia's en negatieven eigenlijk gemaakt zijn om belicht te worden met belichtingstijden van ong. 1/1000 sec-1sec. Bij sommige negatieven zal de belichting al na enkele minuten stoppen, met andere films kan bij lange belichtingstijden nog gewerkt worden.

Het is niet voorspelbaar of een film al dan niet geschikt is voor lange belichtingstijden. Een kwaliteitsfilm is natuurlijk betrouwbaarder dan een prulletje uit de supermarkt. Het moet wel gezegd worden dat de opbouw en kwaliteit van negatieffilms de afgelopen jaren erg gestegen is.

Meestal zal het Schwarzschild-effect erger worden in functie van de warmte van de film. Dit werd ontdekt door astronomen die merkten dat foto's die gemaakt werden in de winter minder leden onder het fenomeen dan foto's die genomen werden in de zomer. Enkele astronomen maakten een speciale camera met een koelsysteem, waardoor de film gekoeld wordt tot -40 graden. Dit wordt zeer zelden toegepast.

Meer in deze categorie: « De analoge camera Belichtingstijden »

Dit gebeurde vandaag in 1935

Het gebeurde toen

De Belgische astronoom Eugène Joseph Delporte ontdekt de planetoïde 1935 SO1 die in 1981 de naam '2213 Meeus' krijgt. De naam verwijst naar de Belgische astronoom Jean Meeus die gespecialiseerd is in hemelmechanica en wiskundige astronomie.

Ontdek meer gebeurtenissen

Het weerbericht op Mars

Geplande evenementen

Geen geplande evenementen
Meer Evenementen

NGC 2359

NGC 2359
NGC 2359 is een prachtige emissienevel in het sterrenbeeld Canis Major (Grote Hond) van magnitude 11.4. Deze nevel, die ook de bijnaam 'Thor's Helmet' kreeg, bevat in het centrum een…
Lees meer...

Steun Spacepage!

Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.

96%

Sociale netwerken